Książeczka mieszkaniowa wciąż sposobem na gromadzenie oszczędności?

  • 12 Cze 2020
  • 4 min. czytania
  • Komentarze(0)
Książeczki mieszkaniowe były metodą na zbieranie środków na przyszłe własne cztery kąty w spółdzielni mieszkaniowej. W wyniku zmian, jakie przyniosła transformacja ustrojowa oraz denominacja, posiadane oszczędności bardzo mocno straciły na wartości. Książeczki mieszkaniowe były obecne w ofercie PKO BP do 2014 r. Można jednak nadal z nich korzystać – przeznaczyć na kupno mieszkania lub domu czy zlikwidować i otrzymać zgromadzone środki.
Książeczka mieszkaniowa wciąż sposobem na gromadzenie oszczędności?

Czym są książeczki mieszkaniowe?

Książeczki mieszkaniowe zostały wprowadzone w okresie PRL-u, a dokładnie od lat 50. Powszechną praktyką było zakładanie ich dzieciom, by ułatwić im start w dorosłym życiu. Te imienne dokumenty miały potwierdzać posiadanie oszczędności na rachunku bankowym. Można je było uzyskać głównie w PKO BP. Pod koniec lat 50. przyjęto gwarancję zapewnienia realnej wartości wkładów dla posiadaczy książeczek mieszkaniowych. Sprawa skomplikowała się na przełomie lat 80. i 90., kiedy miała miejsce transformacja ustrojowa. W 1990 r. wprowadzone zostały zmiany prawne, które uniemożliwiły waloryzację środków na książeczkach mieszkaniowych, ale pojawiła się za to możliwość uzyskania premii gwarancyjnej za ich likwidację, co da się uczynić także obecnie. Nowe książeczki mieszkaniowe były obecne w ofercie PKO BP do 2014 r., ale nie cieszyły się popularnością.

Książeczki mieszkaniowe dzisiaj

Z książeczkami mieszkaniowymi zmagały się kolejne rządy. W ocenie Trybunały Konstytucyjnego realna wartość (po waloryzacji) tych dokumentów wynosiłaby obecnie nawet 120 mld zł, a bez waloryzacji 8-10 mld zł. Wypłata takiej rekompensaty byłaby więc sporym obciążeniem dla Skarbu Państwa. W rzeczywistości średnia przyznana w 2014 r. premia wynosiła 9 490 zł. Cały proces może potrwać jeszcze kilkanaście lat. Problem dotyczy ponad 1 mln Polaków.

Dobrą wiadomością jest natomiast rozszerzanie możliwych sposobów uzyskania rekompensaty za brak waloryzacji uzbieranych środków. Jednym z nich jest przeznaczenie oszczędności na wkład własny w kredycie hipotecznym (choć nie w każdym banku), kupno nieruchomości lub budowę domu. W planach jest też umożliwienie wykorzystania środków do opłaty przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, wymiany instalacji centralnego ogrzewania czy  instalacji wodno-kanalizacyjnej.

Co można zrobić z książeczką mieszkaniową?

Książeczkę mieszkaniową najlepiej wykorzystać na wyżej wymienione cele lub zlikwidować – wtedy posiadacz otrzymuje zgromadzony wkład własny wraz z odsetkami.  Premia gwarancyjna dotyczy tylko tych książeczek, które zostały założone przed 23 października 1990 r. Kwota obliczana jest na podstawie:

  • ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, która obowiązuje w danym kwartale wniesienia wpłaty;
  • ceny zgłoszonej przed kwartałem złożenia wniosku o likwidację książeczki;
  • rodzaju budownictwa.

PKO BP umożliwia następujące operacje związane z książeczką mieszkaniową:

  • przepisanie książeczki w związku z przelewem praw na inną osobę (cesja) – koszt 70 zł;
  • wydanie drugiego i następnych zaświadczeń o wysokości środków zgromadzonych na książeczce – koszt 35 zł;
  • dokonanie kontroli budowy, w związku z ubieganiem się o premię gwarancyjną, w przypadku braku zaświadczenia o stanie zaawansowania budowy – koszt 150 zł;
  • likwidacja na życzenie klienta, rachunku wkładu oszczędnościowego prowadzonego do książeczki z wypłatą premii gwarancyjnej – koszt 40 zł;
  • inne czynności związane z obsługą książeczek mieszkaniowych wykonywane na życzenie klienta – koszt 20 zł;
  • polecenie przelewu wewnętrznego – koszt 0 zł;
  • polecenie przelewu – koszt 5,99 zł;
  • poszukiwanie rachunku książeczki mieszkaniowej, zlecone przez klienta lub spadkobiercę klienta - w każdym oddziale PKO BP – koszt 10 zł.

Kiedy posiadacz książeczki mieszkaniowej nie otrzyma premii?

Osoba, posiadająca książeczką mieszkaniową, nie otrzyma premii gwarancyjnej, jeśli doszło do przekształcania własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu w odrębną własność lokalu, ma być współwłaścicielem mieszkania lub domu lub inwestuje w nieruchomość za granicą.

Alternatywy dla książeczki mieszkaniowej

Obecnie wiele jest sposobów na oszczędzanie i pomnażanie majątku na dalekosiężne cele. Niektóre z nich to:

Trzy pierwsze nie wiążą się z dużym ryzykiem. Spadek wartości posiadanych w ich ramach środków może być spowodowany tymczasową zmianą wysokości stóp procentowych – tak jak obecnie. Wraz z bezpieczeństwem inwestycji wiąże się jednak stosunkowo niewielki zysk. Warto tu dodać, że zaletą obligacji jest możliwość indeksowania inflacją, czego nie ma w krótkoterminowych produktach. Większe wpływy, ale i większe ryzyko wiąże się z funduszami inwestycyjnymi. Wśród nich znajdują się propozycje dla ostrożnych – z mniejszym zyskiem, umiarkowanie ryzykowne (potencjalny zysk na średnim poziomie) i bardziej ryzykowne, ale z możliwością największego zwrotu. Najlepiej mieć kilka różnych inwestycji i dywersyfikować portfel, dzięki czemu wyrówna się bilans zysków i strat.

Dodano:
12 Cze 2020

0 Komentarze

Wpisz komentarz (od 5 do 5000 znaków)

Dziękujemy!

Twój komentarz został dodany. Po akceptacji, zostanie wyświetlony na stronie.

Podobne artykuły